Jak wyglądały miejscowości obecnej gminy Szydłów pod koniec II wojny światowej? Odpowiedzi na to pytanie dostarczają niezwykle interesujące zdjęcia lotnicze wykonane 6 września 1944 roku przez niemiecki samolot rozpoznawczy.
Fotografie zostały odnalezione przez pana Marcina Zmarzlika w zasobach amerykańskiego archiwum federalnego NARA (National Archives and Records Administration), które udostępnia miliony dokumentów i materiałów związanych z historią XX wieku. Wśród nich znalazły się również zdjęcia lotnicze terenów obecnej gminy Szydłów.
Ich wartość historyczna jest ogromna. Powstały niespełna miesiąc po walkach pancernych, które rozegrały się w sierpniu 1944 roku w rejonie Oględowa, Szydłowa i Staszowa. Po przekroczeniu Wisły przez wojska I Frontu Ukraińskiego front zatrzymał się na tym obszarze na wiele miesięcy. Zdjęcia wykonane 6 września są więc wyjątkowym świadectwem tamtych wydarzeń.
Na fotografiach można dostrzec między innymi:
- ślady wojennych zniszczeń,
- budynki pozbawione dachów,
- leje po wybuchach,
- przebieg dawnych okopów i umocnień polowych,
- układ zabudowy wielu miejscowości sprzed ponad 80 lat.
Dla mieszkańców gminy zdjęcia te mają również wymiar osobisty. Pozwalają odnaleźć rodzinne miejscowości, dawne gospodarstwa, drogi i pola znane z opowieści rodziców oraz dziadków.
Kotuszów – wrzesień 1944 roku
Poniżej publikujemy zarówno współczesne zestawienie zdjęcia lotniczego z widokiem satelitarnym, jak i oryginalną fotografię z 6 września 1944 roku w wysokiej rozdzielczości.
Zachęcamy do samodzielnej analizy materiału. Być może odnajdziecie na nim miejsca znane z rodzinnych wspomnień lub ślady wydarzeń, o których opowiadali najstarsi mieszkańcy.
Zdjęcie porównawcze 1944 ze zdjęciem współczesnym z Google Maps.
Oryginalne zdjęcie z archiwum NARA (Kotuszów)
Osówka, wrzesień 1944 roku
Zdjęcie porównawcze 1944 ze zdjęciem współczesnym z Google Maps.
Oryginalne zdjęcie z archiwum NARA (fragment Osówki, na dole kilka zabudowań północnej części Szydłowa)
Szydłów, wrzesień 1944 roku
Zdjęcie porównawcze 1944 ze zdjęciem współczesnym z Google Maps.
Oryginalne zdjęcie z archiwum NARA (Szydłów)
Kolejne miejscowości już wkrótce
To dopiero początek. W następnych publikacjach zaprezentujemy kolejne miejscowości z terenu gminy Szydłów uwiecznione na zdjęciach lotniczych z września 1944 roku.
Serdecznie dziękujemy panu Marcinowi Zmarzlikowi za odnalezienie, opracowanie i udostępnienie tych niezwykle cennych materiałów historycznych.
